Anh hùng La Văn Cầu là biểu tượng tiêu biểu cho tinh thần chiến đấu quên mình, ý chí sắt đá và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc của quân đội ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Cuộc đời chiến đấu oanh liệt của anh đã trở thành niềm tự hào lớn lao của đồng bào các dân tộc Cao Bằng nói riêng và cả nước nói chung.
Quê hương, tuổi thơ và lý tưởng cách mạng
Anh hùng La Văn Cầu sinh năm 1932, là người dân tộc Tày, quê tại xã Đình Phong, trú quán ở xã Phong Nặm (huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng). Anh sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, sớm chứng kiến cảnh lầm than của nhân dân dưới ách áp bức của thực dân, phong kiến nên đã hình thành lòng căm thù giặc sâu sắc.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công đã để lại dấu ấn mạnh mẽ trong tâm hồn người thanh niên miền núi. Được cán bộ tuyên truyền, giác ngộ, La Văn Cầu sớm hiểu rằng chỉ có con đường cách mạng mới đem lại độc lập, tự do cho dân tộc.
Gia nhập quân đội và những năm tháng rèn luyện
Năm 1948, khi mới tròn 16 tuổi, La Văn Cầu đã khai tăng thêm hai tuổi để được tham gia bộ đội. Anh trở thành chiến sĩ Đại đội 671, Trung đoàn Cao – Bắc – Lạng thuộc Sư đoàn 316 (Sư đoàn Bông Lau).
Đơn vị của anh phần lớn là con em các dân tộc vùng núi Đông Bắc. Trong sinh hoạt và chiến đấu, La Văn Cầu luôn gương mẫu, giản dị, thật thà, sẵn sàng giúp đỡ đồng đội nên được mọi người quý mến. Dù tuổi đời còn rất trẻ, anh đã trực tiếp tham gia 29 trận đánh lớn nhỏ, trận nào cũng thể hiện tinh thần dũng cảm, ý chí ngoan cường và chấp hành nghiêm mệnh lệnh cấp trên.
Chiến công vang dội trên Đường số 4 Bông Lau – Lũng Phầy
Trong trận phục kích trên Quốc lộ 4 tại đèo Bông Lau – Lũng Phầy, La Văn Cầu tình nguyện xung phong vào Tổ xung kích, sẵn sàng đi đầu tiêu diệt địch. Khi lệnh nổ súng phát ra, anh cùng đồng đội đồng loạt xông lên, đánh thẳng vào đội hình quân Pháp.
Giữa làn đạn dữ dội, anh phát hiện một tên lính Pháp trên xe tăng và bắn hạ bằng một phát súng chính xác. Ngay sau đó, anh nhảy lên xe tăng, cướp súng của địch và liên tiếp tiêu diệt thêm nhiều tên khác. Chỉ trong trận đánh này, khi mới 17 tuổi, La Văn Cầu đã loại khỏi vòng chiến đấu 7 tên địch, góp phần quan trọng vào thắng lợi của quân ta trên mặt trận Đường số 4.
Tham gia Chiến dịch Phan Đình Phùng và Biên giới 1950
Đầu năm 1950, khi thực dân Pháp co cụm lực lượng tại Cao Bằng và Đông Khê, ta mở Chiến dịch Phan Đình Phùng đánh đồn Đông Khê lần thứ nhất. Dù bị thương, La Văn Cầu vẫn kiên quyết xin tiếp tục chiến đấu, tham gia cứu thương, cõng đồng đội về tuyến sau và cùng anh em mang khẩu súng 12,7 ly thu được của địch về đơn vị.
Tháng 9/1950, trong Chiến dịch Biên giới, quân ta tiến công Đông Khê lần thứ hai. Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt, địch dựa vào công sự kiên cố, hỏa lực mạnh và máy bay yểm trợ để phản kích. Nhiệm vụ đặt ra cho bộ đội ta là phải phá bằng được hệ thống lô cốt, mở đường cho bộ binh xung phong.
Hành động anh dũng “chặt tay phá lô cốt”
Tiểu đội phó La Văn Cầu được giao chỉ huy tổ bộc phá. Khi phá hàng rào dây thép gai, các đồng chí trong tổ lần lượt bị thương, bộc phá bị hư hỏng dưới làn đạn dày đặc của địch. Không chùn bước, anh một mình lao lên, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.
Trong lúc xung phong, anh bị đạn bắn gãy nát cánh tay phải và ngất đi. Tỉnh lại giữa chiến trường, thấy nhiệm vụ chưa xong, bộc phá vẫn còn, La Văn Cầu đã nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay bị thương để tiếp tục chiến đấu. Với một cánh tay còn lại, anh ôm bộc phá lao thẳng vào lô cốt địch, dùng cả ngực đẩy bộc phá vào lỗ châu mai, giật kíp nổ rồi lăn xuống chiến hào.
Tiếng nổ vang dội phá tan lô cốt đầu cầu, mở đường cho bộ đội ta ào ạt xung phong chiếm lĩnh trận địa. Bản thân La Văn Cầu bị thương rất nặng, nhưng nhờ tinh thần kiên cường và sự cứu chữa kịp thời, anh đã qua cơn nguy kịch.
Vinh dự gặp Bác Hồ và được phong tặng danh hiệu Anh hùng
Với tinh thần yêu nước sâu sắc và chiến công đặc biệt xuất sắc, năm 1951 La Văn Cầu cùng một số chiến sĩ thi đua vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Chiến khu Việt Bắc.
Tháng 5/1952, tại Đại hội Liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, anh được Chính phủ tặng Huân chương Quân công hạng Ba và tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Kết luận
Anh hùng La Văn Cầu là hiện thân sinh động của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Cuộc đời và chiến công của anh mãi là tấm gương sáng về lòng dũng cảm, ý chí kiên cường và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, để các thế hệ hôm nay và mai sau trân trọng, học tập và noi theo.
