Lịch sử dân tộc Việt Nam được hun đúc từ biết bao thế hệ anh hùng đã hiến dâng tuổi xuân, trí tuệ và cả sinh mệnh cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Mỗi cái tên được nhắc tới không chỉ là một con người cụ thể, mà còn là biểu tượng tinh thần, là ngọn lửa truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
1. Anh hùng Kim Đồng – Đội trưởng thiếu niên đầu tiên
Kim Đồng, tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1928 tại bản Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, trong cái nôi của căn cứ cách mạng Việt Bắc. Từ rất sớm, cậu bé người dân tộc Nùng đã được cán bộ Việt Minh giác ngộ, hun đúc lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm với quê hương.
Tháng 5/1941, khi tổ chức Hội Nhi đồng Cứu quốc ra đời, Kim Đồng được bầu làm đội trưởng. Nhiệm vụ của đội là liên lạc, đưa đón cán bộ, bảo vệ các cuộc họp bí mật. Trong một lần làm nhiệm vụ canh gác, phát hiện địch bao vây khu họp của Trung ương, Kim Đồng đã mưu trí đánh lạc hướng để bảo vệ cán bộ rút lui an toàn và anh dũng hy sinh khi mới 15 tuổi.
Ngày 23/9/1997, Kim Đồng được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành biểu tượng bất diệt của tuổi trẻ Việt Nam.
2. Anh hùng thiếu niên Nguyễn Bá Ngọc
Nguyễn Bá Ngọc sinh năm 1952 tại xã Quảng Trung, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Là một học sinh chăm ngoan, giàu lòng nhân ái, Ngọc sớm bộc lộ tinh thần trách nhiệm với bạn bè và các em nhỏ.
Trong một trận bom Mỹ đánh phá quê hương ngày 4/4/1965, khi đang đưa các em xuống hầm trú ẩn, Ngọc nghe tiếng khóc của trẻ nhỏ bên nhà hàng xóm. Không quản hiểm nguy, em lao ra che chở cho các em khác và bị trúng bom bi, anh dũng hy sinh khi mới 14 tuổi.
3. Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi – Biểu tượng của khí phách cách mạng
Nguyễn Văn Trỗi sinh ra trong một gia đình nghèo ở Quảng Nam, sớm tham gia phong trào cách mạng tại Sài Gòn. Năm 1964, anh nhận nhiệm vụ đánh vào cầu Công Lý nhằm ngăn chặn phái đoàn quân sự Mỹ.
Dù bị bắt và kết án tử hình, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ vững khí tiết. Trước pháp trường, anh hô vang những lời bất diệt vì Tổ quốc, để lại tấm gương sáng ngời về tinh thần bất khuất của người chiến sĩ cách mạng.
4. Liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm – Ngọn lửa y đức giữa chiến trường
Đặng Thùy Trâm sinh năm 1942, tốt nghiệp Đại học Y khoa Hà Nội và tình nguyện vào chiến trường Quảng Ngãi. Trong điều kiện gian khổ, chị vừa cứu chữa thương binh, vừa viết nên những trang nhật ký thấm đẫm lý tưởng sống và tình yêu con người.
Chị hy sinh năm 1970 khi chưa tròn 28 tuổi. Cuốn “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” sau này đã trở thành biểu tượng tinh thần, tiếp lửa cho nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam.
5. Anh hùng La Văn Cầu – Huyền thoại bộc phá Điện Biên
La Văn Cầu, người dân tộc Tày, tham gia kháng chiến từ khi còn rất trẻ. Trong trận Đông Khê năm 1950, dù bị thương nặng, anh vẫn xin đồng đội chặt đứt cánh tay để tiếp tục ôm bộc phá tiêu diệt lô cốt địch, mở đường cho quân ta xung phong.
Hành động quả cảm ấy đã đưa La Văn Cầu trở thành biểu tượng của ý chí “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.
6. Anh hùng liệt sĩ Phan Đình Giót – Lấy thân mình lấp lỗ châu mai
Trong trận mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ tại Him Lam, Phan Đình Giót đã lấy chính thân mình bịt kín lỗ châu mai của địch, dập tắt hỏa điểm nguy hiểm, tạo điều kiện cho đơn vị tiến lên giành thắng lợi.
7. Danh tướng Phạm Ngũ Lão – Trí dũng song toàn
Phạm Ngũ Lão là danh tướng thời Trần, nổi tiếng với tài cầm quân và lòng trung nghĩa. Ông góp công lớn trong ba lần kháng chiến chống quân Nguyên – Mông, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử quân sự Việt Nam.
8. Anh hùng Nguyễn Trung Trực – Khí phách Nam Bộ
Nguyễn Trung Trực là lãnh tụ nghĩa quân chống Pháp ở Nam Bộ thế kỷ XIX. Trước lúc hy sinh, ông để lại lời khẳng định bất hủ về tinh thần yêu nước không bao giờ bị khuất phục.
9. Anh hùng Bế Văn Đàn – Lấy thân mình làm giá súng
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Bế Văn Đàn đã dùng chính thân mình làm giá súng cho đồng đội bắn địch, anh dũng hy sinh trong tư thế chiến đấu, trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
10. Anh hùng thiếu niên Vừ A Dính
Vừ A Dính, người dân tộc H’Mông, tham gia liên lạc cho cách mạng khi mới 13 tuổi. Dù bị địch tra tấn dã man, anh vẫn kiên cường giữ trọn bí mật và hy sinh anh dũng.
11. Nữ anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu
Võ Thị Sáu là nữ du kích trẻ tuổi trong kháng chiến chống Pháp. Dù bị xử tử khi chưa tròn 18 tuổi, chị vẫn hiên ngang bước ra pháp trường, trở thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước và sự hy sinh của phụ nữ Việt Nam.
Những tấm gương anh hùng ấy đã làm nên linh hồn lịch sử Việt Nam – một lịch sử được viết bằng máu, nước mắt và ý chí quật cường của cả dân tộc.
