Penalty hay đá phạt đền là thuật ngữ quen thuộc trong bóng đá, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ sự khác biệt giữa penalty là gì và đá luân lưu. Cùng tìm hiểu chi tiết, từ lịch sử ra đời đến cách thực hiện chuẩn theo luật hiện nay.
Tất tần tật về Penalty là gì trong bóng đá
Theo tham khảo từ những người tham gia xem trực tiếp bóng đá, Penalty hay còn gọi là đá phạt đền, là tình huống khi trọng tài quyết định trao cơ hội sút bóng trực tiếp từ chấm 11m cho đội bóng bị đối phương phạm lỗi trong vòng cấm. Người thực hiện cú đá chỉ phải đối mặt với thủ môn đối phương, trong khi các cầu thủ khác phải đứng ngoài vòng cấm và cách quả bóng ít nhất 9,15m.
Đá luân lưu, hay còn gọi là loạt sút từ chấm phạt đền, là phương pháp quyết định thắng thua khi hai đội hòa sau thời gian thi đấu chính thức và hiệp phụ. Mỗi đội thực hiện 5 lượt sút, mỗi lượt do cầu thủ khác nhau thực hiện. Nếu vẫn hòa, sẽ chuyển sang “cái chết đột ngột” – đội nào ghi bàn trước sẽ thắng.
Mặc dù cú sút tương tự penalty, nhưng sau khi bóng được thực hiện trong loạt luân lưu, cầu thủ không được đá bồi. Các bàn thắng trong loạt sút này không tính vào thành tích cá nhân hay số bàn thắng của trận đấu.
Lịch sử ra đời của quả đá penalty
Luật bóng đá ban đầu vào năm 1863 chưa có hình phạt cụ thể cho các pha phạm lỗi trong vòng cấm. Năm 1872, quả đá phạt gián tiếp xuất hiện khi cầu thủ chơi bóng bằng tay, nhưng không đủ công bằng với các pha phạm lỗi cố ý ngăn cản bàn thắng.
Quả đá penalty chính thức xuất hiện
William McCrum, thủ môn kiêm doanh nhân người Ireland, đề xuất quả penalty năm 1890. Đề xuất này được IFAB thông qua vào ngày 2/6/1891. Theo luật ban đầu:
- Penalty được trao nếu cầu thủ phạm lỗi trong vòng cấm.
- Quả đá được thực hiện từ bất kỳ điểm nào cách vạch vôi khung thành 11m.
- Tất cả cầu thủ ngoại trừ người sút và thủ môn phải đứng cách ít nhất 5,5m.
- Bàn thắng từ penalty được tính vào bảng điểm.
Ngày 6/6/1891, quả penalty đầu tiên trên thế giới được thực hiện tại giải VĐQG Scotland, với bàn thắng của McLuggage cho CLB Royal Albert. Ở Anh, Billy Heath là người thực hiện thành công quả penalty đầu tiên cho CLB Wolverhampton vào tháng 9/1891.
Những phát triển của luật đá penalty
- 1892: Cấm đá bồi trước khi bóng chạm cầu thủ khác.
- 1896: Quả bóng phải đá về phía trước; bỏ yêu cầu khiếu nại.
- 1902: Chấm 11m và vòng cấm 16,5m được áp dụng, cầu thủ phải đứng ngoài vùng cấm.
- 1905: Thủ môn phải đứng trên vạch vôi.
- 1923: Tất cả cầu thủ ngoài người sút phải cách 9,15m.
- 1930: Thủ môn không được di chuyển chân trước khi sút.
- 1997: Thủ môn được di chuyển chân trước cú sút, nhưng phải đối mặt người sút.
- 2010: Quy định về động tác giả trong chạy đà được làm rõ để tránh hành vi phi thể thao.
Quá trình thực hiện cú đá penalty
Theo luật hiện hành, bóng được đặt tại chấm 11m, cầu thủ thực hiện cú sút thông báo cho trọng tài, các cầu thủ còn lại phải đứng ngoài vòng cấm 9,15m. Thủ môn có thể di chuyển nhưng ít nhất một chân phải đứng trên vạch vôi khi cú sút thực hiện. Người sút không được chạm bóng lần thứ hai trước khi bóng chạm cầu thủ khác hoặc đi hết biên.
Các vi phạm khi thực hiện đá penalty
- Các cầu thủ xâm nhập vòng cấm quá sớm.
- Đá bóng không về phía trước.
- Người sút chạm bóng lần thứ hai trước khi bóng chạm cầu thủ khác.
- Người khác thực hiện cú sút thay cho người được chỉ định.
- Động tác giả sau khi kết thúc chạy đà.
Những lỗi dẫn đến quả đá Penalty
Theo như những người xem tructiepbongda cho biết, một số lỗi phổ biến dẫn đến penalty:
- Dùng tay chơi bóng (ngoại trừ thủ môn).
- Đốn ngã, đẩy, kéo áo, cắn hoặc nhổ nước bọt đối thủ.
- Ném vật thể vào bóng, đối phương hoặc trọng tài.
- Bất kỳ hành vi vật lý phi thể thao khác trong vòng cấm.
Ngay cả khi lỗi xảy ra ngoài sân nhưng ảnh hưởng đến cầu thủ trong vòng cấm, trọng tài vẫn có thể thổi penalty, ví dụ như tình huống Văn Hậu tại vòng loại World Cup 2022.
Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ penalty là gì, đá luân lưu là gì và các quy định liên quan. Nắm vững kiến thức này sẽ giúp bạn theo dõi bóng đá chuyên sâu hơn và phân tích các tình huống trên sân chính xác hơn
