Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh là một trong những tướng lĩnh tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam thời kỳ đổi mới, gắn liền với lĩnh vực tình báo quốc phòng và đối ngoại quốc phòng, để lại dấu ấn sâu đậm trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Tiểu sử và gia đình
Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh sinh ngày 15/5/1959 tại Hà Nội. Trong hồ sơ lý lịch chính thức, năm sinh của ông được ghi là 1957 do khi còn trẻ ông đã khai tăng hai tuổi để đủ điều kiện nhập ngũ, thể hiện sớm khát vọng trở thành người lính.
Quê gốc của ông tại xã Quảng Thắng, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Ông là con trai của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh – cố Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, một trong những nhà lãnh đạo quân sự kiệt xuất của cách mạng Việt Nam.
Con đường quân ngũ và trưởng thành trong tình báo quốc phòng
Sau khi tốt nghiệp Trường Sĩ quan Chỉ huy Kỹ thuật Thông tin (nay là Trường Đại học Thông tin liên lạc) vào tháng 8/1983, Nguyễn Chí Vịnh được phong quân hàm Trung úy. Dù có cơ hội được cử đi đào tạo ở nước ngoài, ông đã từ chối để tình nguyện vào chiến trường Campuchia, trực tiếp công tác trong lực lượng tình báo.
Ông được điều về Đoàn 817, đơn vị tình báo hoạt động tại chiến trường Campuchia. Qua thực tiễn công tác, Nguyễn Chí Vịnh từng bước trưởng thành, đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong ngành tình báo quốc phòng.
Tháng 11/1999, khi mang quân hàm Đại tá, ông được bổ nhiệm Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo Quốc phòng. Tháng 6/2000, ông giữ chức Tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo Quốc phòng và lần lượt được thăng quân hàm Thiếu tướng (2002), Trung tướng (2004).
Vai trò Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và công tác đối ngoại quốc phòng
Tháng 3/2009, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh được bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, đồng thời kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo Quốc phòng. Từ cuối năm 2009, ông thôi kiêm nhiệm chức vụ Tổng cục trưởng để tập trung toàn bộ cho nhiệm vụ Thứ trưởng phụ trách đối ngoại quốc phòng.
Tháng 10/2009, ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ luật học. Năm 2013, ông được công nhận học hàm Giáo sư ngành khoa học quân sự và đến tháng 12 cùng năm được thăng quân hàm Thượng tướng.
Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI (2011) và XII (2016), ông liên tiếp được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Tháng 4/2016, ông được chỉ định tham gia Thường vụ Quân ủy Trung ương và đến tháng 2/2017 được bổ nhiệm lại chức vụ Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
Quan điểm nhất quán về độc lập, tự chủ và chủ quyền quốc gia
Trong nhiều cuộc trao đổi, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh luôn nhấn mạnh nguyên tắc độc lập, tự chủ trong bảo vệ lợi ích quốc gia. Ông cho rằng, trong mọi hoàn cảnh, người Việt Nam phải tự quyết định vận mệnh của mình, không để các thế lực bên ngoài can thiệp.
Đối với các vấn đề phức tạp như Biển Đông, ông khẳng định ba nguyên tắc cốt lõi: bảo vệ chủ quyền lãnh thổ là bất di bất dịch; có thể chia sẻ lợi ích nhưng không chia sẻ chủ quyền; mọi giải pháp phải dựa trên luật pháp quốc tế và tránh để các xung đột lớn dẫn đến chiến tranh.
Niềm tự hào “binh bét” và nhân cách người lính
Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh từng chia sẻ, niềm tự hào theo ông suốt cuộc đời không chỉ là quân hàm cao nhất đạt được, mà chính là danh xưng “binh bét” do cha ông đặt từ thuở ấu thơ – biểu tượng cho con đường làm lính mà ông đã lựa chọn.
Dù ở cương vị nào, ông luôn coi mình trước hết là một người lính, gắn trách nhiệm cá nhân với vận mệnh đất nước, với sự thịnh suy của dân tộc. Tinh thần ấy trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt cuộc đời và sự nghiệp của ông.
Ghi nhận và những phần thưởng cao quý
Với những đóng góp to lớn, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như: Huân chương Quân công các hạng, Huân chương Chiến công các hạng, Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng.
Ông còn được nhiều quốc gia trao tặng huân chương hữu nghị, ghi nhận vai trò và đóng góp trong lĩnh vực đối ngoại quốc phòng.
Dấu ấn cuối nhiệm kỳ và sự nghỉ hưu
Tháng 12/2021, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh nghỉ công tác, khép lại hành trình dài cống hiến trọn vẹn cho Quân đội và đất nước. Những quan điểm, đóng góp và nhân cách của ông tiếp tục là giá trị tham khảo quan trọng trong công tác quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Việt Nam hôm nay.
